مهار نماتد مرکبات با استفاده از آفتاب دهی خاک سایه انداز در باغ های آلوده

نماتد مرکبات
بیش از یک صد سال از شناسایی نماتد مرکبات به عنوان مهم ترین نماتد بیماری زای مرکبات بر روی ریشه ی درختان پرتقال در ایالت کالیفرنیا آمریکا می گذرد. در ایران این نماتد برای نخستین بار در سال ۱۳۶۴ گزارش شد. تاکنون این نماتد از اغلب مناطق مرکبات کاری دنیا گزارش شده و در مناطق شمال و جنوب ایران نیز با جمعیت های متفاوت شایع می باشد. نماتد مرکبات سبب کاهش محصول انواع مرکبات در شرایط مختلف خاکی و آب و هوایی می شود. هر چند نماتد های دیگری نیز بر روی ریشه مرکبات فعالیت دارند ولی به دلیل وسعت پراکندگی و میزان خسارت، این گونه را به نام میزبان اصلیش، نماتد مرکبات Citrus Nematode نام گذاری کرده اند.
  • نشانه های بیماری نماتد
  • شکل شناسی و چرخه زندگی نماتد
  • روش کار
  • نتایج

نشانه های بیماری نماتد

بر اثر حمله نماتد به ریشه ها، درختان مرکبات کم کم از بین می روند. قسمت تاج درخت کم پشت شده، برگ ها زرد و ممکن است ریزش نمایند. میوه ها ریز و میزان محصول به طور شدیدی کاهش می یابد. در برخی موارد، درختان آلوده ای که در شرایط بهینه رشد قرار داشته و ظاهری سالم دارند میوه کمتری تولید می نمایند. چنان چه شرایط نامناسب باشد خسارت نماتد مشهودتر است. در قسمت زیرزمینی، ریشه های ضخیم و بدون گل، تیره و رشد طبیعی ندارند. ذرات خاک به صورت لایه ای نازک به سطح ریشه چسبیده به نحوی که با آب به راحتی جدا نمی شوند.

نماتد مرکبات

درخت پرتقال آلوده به نماتود مرکبات عامل بیماری

عامل بیماری نماتدی است با نام علمی (Tylenchulus Semipenetrans cobb,1913) که به صورت انگل نیمه داخلی (قسمت ابتدای بدن ماده کرمی شکل و در داخل بافت ریشه و قسمت انتهایی متورم و در داخل خاک) از ریشه تغذیه نموده و سبب ایجاد خسارت می شود.

نماتد مرکبات

قسمت انتهای نماتود مرکبات بر روی ریشه

شکل شناسی و چرخه زندگی نماتد

این نماتد دارای دو شکلی جنسی است (قسمت انتهایی بدن ماده های کامل متورم ولی نرها کرمی شکل) لارو سن دوم در داخل خاک کرمی شکل، متحرک و می تواند به داخل ریشه نفوذ نماید. با تغذیه ی لارو سن دوم و دو بار جلد اندازی، به ترتیب لارو سن سه و چهار بر روی ریشه پدیدار می شود. نماتد هایی که به داخل ریشه نفوذ کرده اند (به صورت نیمه داخلی) همگی به ماده تبدیل خواهند شد و قسمت انتهایی بدن آن ها کم کم متورم تر می شود.

با آخرین جلد اندازی، لارو سن چهارم به نماتد کامل تبدیل می شود. اندکی پس از نمایان شدن ماده ها و در صورت مناسب بودن شرایط محیطی، تخم ها به صورت انفرادی بر روی ریشه گذاشته می شود. هم زمان با تخم گذاری ترشحاتی از منفذ دفعی ترشحی تخم ها را در میان می گیرد. این تخم ها در شرایط مناسب تبدیل به لارو سن دو شده و دوباره به ریشه حمله می نمایند. نرها تغذیه نکرده و باعث خسارت نمی شوند. هدف: مهار نماتد مرکبات به روش آفتاب دهی ناحیه ی سایه انداز.

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*